[1009] Ciekawostka dnia

[Colette.]

 

Najstarszy zachowany polski zwrot zapisany w źródle historycznym prawdopodobnie nie jest tym, którego uczą w szkole.

Większość kojarzy słynne zdanie z Księgi henrykowskiej:

„Daj, ać ja pobruszę, a ty poczywaj.”

Przez lata przedstawiano je jako pierwsze zapisane zdanie po polsku.

Tyle że nie jest to najstarszy zapis polskich słów. W starszych dokumentach pojawiają się pojedyncze polskie nazwy własne, nazwy miejscowości, a nawet krótkie wyrażenia. „Księga henrykowska” zawiera natomiast najstarsze znane pełne zdanie zapisane po polsku.

Co więcej, samo zdanie jest często błędnie interpretowane. „Bruszyć” nie oznaczało „szorować” ani „sprzątać”, lecz pracować przy żarnach i mielić zboże. W praktyce więc mąż mówił mniej więcej:

„Daj, niech ja teraz pomielę, a ty odpocznij.”

I właśnie dlatego zdanie stało się tak sławne. Nie przez swoją językową wyjątkowość, lecz przez scenę, którą przedstawia: średniowiecznego chłopa proponującego żonie, że przejmie część domowej pracy.

Pierwsze słynne zdanie zapisane po polsku nie jest więc modlitwą, królewskim rozkazem ani fragmentem wielkiej poezji. To zwykła małżeńska rozmowa przy codziennym obowiązku sprzed niemal ośmiuset lat. To właśnie czyni ją tak niezwykłą.

[Bilbo Baggins]

Teraz to jest "Daj niech ja zmielę trochę kasy, a ty odpocznij"

[SekusZ]

Chciałoby się zobaczyć dłuższą część rozmowy z tamtych czasów, by porównać jak na przestrzeni lat zmieniał się nasz język.